Bijbelse onderwerpen
Wat zegt de Bijbel over vriendschap?
Kort antwoord
De Bijbel waardeert vriendschap hoog. Spreuken zegt dat 'een vriend te aller tijd lief' heeft (Spreuken 17:17), en verhalen als die van David en Jonathan en van Ruth en Naomi laten trouwe vriendschap zien. Jezus noemt zijn leerlingen zelfs vrienden. Een goede vriend is volgens de Bijbel trouw, eerlijk - ook als dat pijn doet - en helpt je dichter bij God te leven.
- Leestijd
- 5 minuten
- Bijbelteksten
- 7 teksten uit 7 boeken
- Bijgewerkt
Vriendschap in het Oude Testament
Het Oude Testament noemt twee mensen zelfs 'vriend van God': Abraham (Jesaja 41:8, later ook Jakobus 2:23) en Mozes, met wie God sprak 'gelijk een man met zijn vriend spreekt' (Exodus 33:11). Daarnaast staan er een paar indrukwekkende vriendschappen tussen mensen in, en het boek Job laat zien hoe vrienden het eerst goed en daarna verkeerd kunnen doen.
- 1 Samuël 18:1-4
Jonathan, de kroonprins, sluit een verbond met David - de man die later in zijn plaats koning zal worden. Hij geeft hem zijn mantel en zijn wapens, en beschermt hem later tegen zijn eigen vader (hoofdstuk 20). Echte vriendschap is hier trouw die iets kost.
- Ruth 1:16-17
“uw volk is mijn volk, en uw God mijn God.”
Ruth, een Moabitische weduwe, weigert haar schoonmoeder Naomi alleen terug te laten gaan. Haar trouw wordt de weg waarlangs ze zelf bij Gods volk gaat horen - en een voormoeder van David en van Jezus (Mattheüs 1:5).
- Spreuken 17:17
“Een vriend heeft te aller tijd lief; en een broeder wordt in de benauwdheid geboren.”
Een vriend is er ook als het tegenzit; in de nood blijkt wie een broeder is. Elders zegt Spreuken: 'De wonden des liefhebbers zijn getrouw' (27:6). Een echte vriend zegt ook wat je niet wilt horen.
- Prediker 4:9-12
Prediker, die zoveel in het leven 'ijdelheid' noemt, is uitgesproken positief over samen optrekken: twee hebben meer aan hun werk dan één, en als de een valt, helpt de ander hem overeind. Wie alleen staat, is kwetsbaar.
Jezus als vriend
Jezus werd door zijn tegenstanders spottend 'een Vriend van tollenaren en zondaren' genoemd (Lukas 7:34). Hij had vrienden in Bethanië - Marta, Maria en Lazarus - en een kleine kring van drie leerlingen die Hij in zware momenten dichtbij wilde hebben.
- Johannes 15:12-15
“Niemand heeft meerder liefde dan deze, dat iemand zijn leven zette voor zijn vrienden.”
Jezus zegt dit op de avond voor zijn dood. Hij noemt zijn leerlingen geen dienstknechten meer maar vrienden, omdat Hij hun alles heeft bekendgemaakt wat Hij van de Vader hoorde (vers 15). Vriendschap met Jezus betekent: gekend worden en in vertrouwen genomen.
- Markus 2:1-12
Vier mannen dragen hun verlamde vriend naar Jezus en maken, als het huis te vol is, een opening in het dak. Jezus reageert op 'hun geloof' (vers 5). Soms draag je een vriend naar Jezus toe als hij het zelf niet kan.
- Galaten 6:1-2
“Draagt elkanders lasten, en vervult alzo de wet van Christus.”
Paulus schrijft dit direct na de oproep om iemand die in zonde valt 'met den geest der zachtmoedigheid' terecht te helpen. Vriendschap onder christenen is meedragen én elkaar bijsturen.
Wat de Bijbel niet zegt over vriendschap
Een goede vriend is het altijd met je eens
Spreuken zegt het scherp: 'De wonden des liefhebbers zijn getrouw; maar de kussingen des haters zijn af te bidden' (27:6). En: 'IJzer scherpt men met ijzer; alzo scherpt een man het aangezicht zijns naasten' (27:17). Een vriend die alleen bevestigt, helpt je niet verder.
Christenen horen alleen christelijke vrienden te hebben
Jezus at met tollenaars en zondaars en werd daarom hun vriend genoemd. Tegelijk waarschuwt de Bijbel dat vrienden je vormen: 'kwade samensprekingen verderven goede zeden' (1 Corinthiërs 15:33). De vraag is wie wie beïnvloedt, niet hoe je een gesloten kring bewaakt.
Vriendschap is minder belangrijk dan familie of huwelijk
Spreuken zegt dat er 'een liefhebber' is 'die meer aankleeft dan een broeder' (18:24). Vriendschap is in de Bijbel een eigen, volwaardige vorm van liefde - en ook wie alleen is, kan er rijk aan zijn.
Hoe ben je een goede vriend?
Neem zelf het initiatief
Spreuken 18:24 begint bij jezelf: 'Een man, die vrienden heeft, heeft zich vriendelijk te houden'. Wacht niet tot een ander de eerste stap zet.
Zeg de waarheid in liefde
Is er iets wat een vriend van je moet horen? Doe het met zachtmoedigheid, zoals Galaten 6:1 vraagt, en luister ook als het andersom is.
Draag mee
Wie van je vrienden heeft het zwaar? Een maaltijd, een bericht, een bezoek. Wees als de vier vrienden uit Markus 2.
Bid voor je vrienden
Paulus noemt de mensen aan wie hij schrijft steeds in zijn gebeden (Filippenzen 1:3-4). Maak een lijstje en bid er deze week voor.
Veelgestelde vragen over vriendschap
Wat is de bekendste vriendschap in de Bijbel?
Die van David en Jonathan (1 Samuël 18 tot 20). Jonathan, de zoon van koning Saul, koos voor zijn vriend David, ook toen dat hem zijn eigen troon kostte. Ook Ruth en Naomi zijn een bekend voorbeeld van trouw.
Wat zegt Spreuken over vrienden?
Spreuken zegt onder meer dat een vriend altijd liefheeft (17:17), dat eerlijke kritiek van een vriend meer waard is dan vleierij (27:6), dat vrienden elkaar scherpen (27:17) en dat je je gezelschap met zorg moet kiezen: 'Die met de wijzen omgaat, zal wijs worden' (13:20).
Wat bedoelt Jezus met 'Ik heb u vrienden genoemd'?
In Johannes 15:15 zegt Jezus dat een dienstknecht niet weet wat zijn heer doet, maar dat Hij zijn leerlingen alles heeft verteld wat Hij van de Vader hoorde. Vriendschap met Jezus betekent vertrouwelijkheid en liefde, en ook gehoorzaamheid: 'Gij zijt Mijn vrienden, zo gij doet, wat Ik u gebiede' (15:14).
Lees de teksten zelf, in hun context
Met een gratis account lees je elk hoofdstuk in de Statenvertaling en andere vertalingen, met commentaar, grondtekst en je eigen notities ernaast.
Verder lezen
- Wat zegt de Bijbel over liefde?Gods trouwe liefde, het grote gebod, en wat 1 Corinthiërs 13 echt zegt.
- Wat zegt de Bijbel over vergeving?Hoe God vergeeft, en wat vergeven wel en niet betekent tussen mensen.
- Wat zegt de Bijbel over verdriet en rouw?Waarom Jezus huilde, en hoe je rouwt met hoop.
- RuthEen korte geschiedenis over trouw, verlies en een nieuw begin.
- 1 SamuëlMet de vriendschap tussen David en Jonathan.
- SpreukenPraktische wijsheid, ook over vrienden en invloed.
Bijbelcitaten uit de Statenvertaling (publiek domein). Verwijzingen volgen de versnummering van de Statenvertaling; in sommige andere vertalingen, vooral Engelse, wijkt de nummering van psalmverzen af.