Bijbelse onderwerpen

Wat zegt de Bijbel over hoop?

Kort antwoord

Hoop is in de Bijbel geen wensdenken ('ik hoop dat het goed komt'), maar een zekere verwachting die rust op Gods beloften en op de opstanding van Jezus. Daardoor kan de Bijbel eerlijk zijn over lijden en tegelijk vol hoop spreken: 'de hoop beschaamt niet' (Romeinen 5:5), omdat ze gebouwd is op wat God al gedaan heeft.

Leestijd
4 minuten
Bijbelteksten
7 teksten uit 6 boeken
Bijgewerkt

Hopen op God in het Oude Testament

Een van de Hebreeuwse woorden voor hoop, tiqwah, betekent ook 'koord'. Het is hetzelfde woord als het scharlaken koord dat Rachab uit haar venster hangt (Jozua 2:18): iets om je aan vast te houden. Hopen is in het Oude Testament vaak hetzelfde als wachten op God - gespannen en verwachtingsvol, niet passief.

  • Klaagliederen 3:19-26
    Dit zal ik mij ter harte nemen, daarom zal ik hopen.

    Klaagliederen is geschreven na de verwoesting van Jeruzalem. Midden in de klacht kiest de dichter bewust om zich te herinneren wie God is: zijn barmhartigheden 'zijn allen morgen nieuw' (vers 23). Hoop is hier geen gevoel dat vanzelf komt, maar iets wat je jezelf voorhoudt.

  • Psalm 42:6
    Hoop op God, want ik zal Hem nog loven

    De dichter spreekt zijn eigen ziel toe, die 'onrustig' is. Het refrein komt drie keer terug (Psalm 42:6, 42:12 en 43:5). Hoop moet soms herhaald worden voordat ze landt.

  • Jeremia 29:4-14
    gedachten des vredes, en niet des kwaads

    Een geliefde tekst, maar lees vers 10 erbij: de ballingen moesten zeventig jaar wachten. Eerder in de brief krijgen ze de opdracht huizen te bouwen en de vrede van Babel te zoeken. Gods hoop is geen snelle uitweg, maar zijn trouw over generaties heen.

Een levende hoop: het Nieuwe Testament

In het Nieuwe Testament krijgt hoop een vast middelpunt: de opstanding van Jezus. Omdat Hij uit de dood is opgestaan, is de toekomst die God belooft niet alleen aangekondigd, maar al begonnen.

  • 1 Petrus 1:3-5
    tot een levende hoop, door de opstanding van Jezus Christus uit de doden

    Petrus schrijft aan christenen die verspreid en onder druk leven. Hij noemt hun hoop 'levend' omdat ze rust op een levende Heer, en hun erfenis 'onverderfelijk' en 'in de hemelen bewaard'.

  • Romeinen 5:3-5
    En de hoop beschaamt niet

    Paulus beschrijft een keten: verdrukking werkt lijdzaamheid, lijdzaamheid bevinding, bevinding hoop. Hoop ontstaat hier niet ondanks moeite, maar juist daarin. Ze stelt niet teleur, omdat Gods liefde al in het hart is uitgestort door de Heilige Geest.

  • Romeinen 8:18-25
    Want wij zijn in hope zalig geworden.

    Paulus spreekt over een hele schepping die 'zucht' en uitziet naar bevrijding. Christelijke hoop is dus niet alleen persoonlijk: God maakt alles nieuw. Omdat je het nog niet ziet, vraagt hoop geduld (vers 25).

  • Hebreeën 6:17-20
    Welke wij hebben als een anker der ziel, hetwelk zeker en vast is

    Een anker houdt een schip op zijn plek als het stormt, zonder de storm weg te nemen. Dit anker zit volgens de schrijver vast 'in het binnenste van het voorhangsel', waar Jezus al is binnengegaan.

Wat de Bijbel niet zegt over hoop

  • Hoop betekent dat alles goed afloopt

    Veel gelovigen in de Bijbel stierven zonder de vervulling te zien (Hebreeën 11:13 en 39). Bijbelse hoop belooft niet dat je ziekte geneest of je plan slaagt, maar dat God zijn beloften houdt - uiteindelijk in de opstanding en de nieuwe schepping.

  • Jeremia 29:11 is een persoonlijke belofte van succes

    De belofte gold eerst een volk in ballingschap, met een wachttijd van zeventig jaar. Christenen mogen er Gods trouw in herkennen, maar niet de garantie dat het morgen beter gaat.

  • Hoop is een vlucht uit de werkelijkheid

    Bijbelse hoop maakt juist actief. Omdat de toekomst van God is, heeft wat je nu doet zin: Paulus sluit zijn hoofdstuk over de opstanding af met de woorden dat 'uw arbeid niet ijdel is in den Heere' (1 Corinthiërs 15:58).

Hoe houd je hoop vast?

  1. Herinner je wat God al gedaan heeft

    Hoop kijkt vooruit door eerst terug te kijken. Schrijf op waar je Gods trouw hebt gezien, in de Bijbel en in je eigen leven, zoals de dichter van Klaagliederen deed.

  2. Spreek jezelf toe

    Doe wat Psalm 42 doet: zeg tegen jezelf wat waar is, ook als je het niet voelt. Hardop lezen helpt.

  3. Lees hoe het afloopt

    Lees Openbaring 21:1-7. Wie weet hoe het verhaal eindigt, kan het midden beter verdragen.

  4. Vertel waar je hoop op rust

    Petrus vraagt christenen altijd klaar te staan om uit te leggen waar hun hoop op rust (1 Petrus 3:15). Het onder woorden brengen maakt die hoop ook voor jezelf helderder.

Veelgestelde vragen over hoop

Wat is het verschil tussen hoop en geloof?

Ze liggen dicht bij elkaar. Geloof vertrouwt op God en op wat Hij gezegd heeft; hoop is dat vertrouwen gericht op de toekomst. Hebreeën 11:1 verbindt ze: 'Het geloof nu is een vaste grond der dingen, die men hoopt'.

Welke bijbeltekst geeft hoop?

Veel gelezen zijn Klaagliederen 3:21-24, Psalm 42, Jesaja 40:31, Romeinen 8:28-39, 1 Petrus 1:3 en Openbaring 21:4. Ze zijn bijna allemaal geschreven voor mensen in moeite, en daarom zo sterk.

Wat bedoelt de Bijbel met 'de zalige hoop'?

In Titus 2:13 is 'de zalige hoop' de verschijning van Jezus Christus bij zijn terugkomst. Christelijke hoop is uiteindelijk niet gericht op een betere situatie, maar op een Persoon die terugkomt en alles recht zet.

Lees de teksten zelf, in hun context

Met een gratis account lees je elk hoofdstuk in de Statenvertaling en andere vertalingen, met commentaar, grondtekst en je eigen notities ernaast.

Verder lezen

Bijbelcitaten uit de Statenvertaling (publiek domein). Verwijzingen volgen de versnummering van de Statenvertaling; in sommige andere vertalingen, vooral Engelse, wijkt de nummering van psalmverzen af.