Wat zegt de Bijbel over dankbaarheid?

Danken en gedenken in het Oude Testament

• Psalm 103:1-5

  “Loof den HEERE, mijn ziel! en vergeet geen van Zijn weldaden”

  David spreekt zijn eigen ziel toe en somt vervolgens op wat God doet: vergeven, genezen, verlossen, kronen met goedertierenheid. Dankbaarheid begint hier met je iets bewust herinneren.

• Deuteronomium 8:10-18

  Mozes waarschuwt het volk voor het moment waarop ze in mooie huizen wonen en rijk worden. Juist dan dreigt de gedachte: 'Mijn kracht en de sterkte mijner hand heeft mij dit vermogen verkregen' (vers 17). Welvaart kan dankbaarheid meer bedreigen dan armoede.

• Psalm 136

  “Looft den HEERE, want Hij is goed; want Zijn goedertierenheid is in der eeuwigheid.”

  Zesentwintig keer herhaalt deze psalm het refrein 'want Zijn goedertierenheid is in der eeuwigheid', bij de schepping, de uittocht en het dagelijks brood. Herhaling is hier geen sleur, maar oefening.

• Habakuk 3:17-19

  Al zou de vijgenboom niet bloeien en het vee uit de stal verdwijnen, 'zo zal ik nochtans in den HEERE van vreugde opspringen' (vers 18). Dit is dankbaarheid die niet afhangt van de oogst, maar van God zelf.

Dankbaarheid in het Nieuwe Testament

• Lukas 17:11-19

  “Zijn niet de tien gereinigd geworden, en waar zijn de negen?”

  Tien melaatsen worden genezen; één komt terug om te danken, en hij is een Samaritaan, een buitenstaander. Tegen hem zegt Jezus: 'uw geloof heeft u behouden'. Dankbaarheid brengt je terug bij de Gever.

• 1 Thessalonicenzen 5:16-18

  “Dankt God in alles; want dit is de wil van God in Christus Jezus over u.”

  Paulus schrijft aan een jonge gemeente die vervolgd wordt. 'In alles' betekent niet dat je dankt voor het kwaad dat je overkomt, maar dat er in elke situatie iets blijft om God voor te danken.

• Colossenzen 3:15-17

  In deze drie verzen komt Paulus steeds terug op dankbaarheid. Alles wat je doet, 'met woorden of met werken', mag gebeuren 'dankende God en de Vader door Hem' (vers 17). Dankbaarheid is geen los moment, maar de grondtoon van een heel leven.

• Filippenzen 4:10-13

  “want ik heb geleerd vergenoegd te zijn in hetgeen ik ben.”

  Tevredenheid heeft Paulus 'geleerd'; ze kwam niet vanzelf. Hij kende overvloed en honger. Zijn geheim noemt hij in vers 13: de kracht van Christus.

Wat de Bijbel niet zegt over dankbaarheid

• Dankbaar zijn betekent doen alsof alles goed is

  Dezelfde Psalmen die danken, klagen ook. Dankbaarheid ontkent de pijn niet, maar ziet daarnaast wat God geeft. Je kunt verdrietig en dankbaar tegelijk zijn.

• Dankbaarheid is een betaling voor Gods gunst

  In de Heidelbergse Catechismus, een belijdenis die in veel protestantse kerken wordt gebruikt, komt 'dankbaarheid' ná de verlossing: het is het antwoord op genade, geen voorwaarde ervoor. Je dankt niet om iets te krijgen, maar omdat je al ontvangen hebt.

• Dankbaarheid is een karaktertrek die je hebt of niet

  Paulus zegt dat hij tevredenheid 'geleerd' heeft, en Israël kreeg feesten om te leren gedenken. Dankbaarheid is te oefenen.

Hoe word je dankbaarder?

1. 1

   Maak het concreet

   Schrijf elke avond drie dingen op waarvoor je God dankt. Niet 'mijn gezin', maar 'het gesprek met mijn dochter vanmiddag'.

2. 2

   Bid een dankpsalm

   Psalm 103, 107, 136 of 138. Vul het rijtje van Psalm 103 aan met je eigen voorbeelden.

3. 3

   Dank bij het eten

   Jezus dankte voor het brood voordat Hij het uitdeelde (Johannes 6:11). Een kort dankgebed bij de maaltijd is een eenvoudige oefening in erkennen waar het vandaan komt.

4. 4

   Bedank ook mensen

   Paulus begint zijn brieven vaak met dank voor de mensen aan wie hij schrijft (Filippenzen 1:3). Stuur deze week iemand een bericht om te zeggen waarom je dankbaar voor hem of haar bent.

Veelgestelde vragen over dankbaarheid