BijbelStudieBijbelStudie

Bijbelse onderwerpen

Wat zegt de Bijbel over twijfel?

Kort antwoord

De Bijbel is opvallend eerlijk over twijfel. Psalmdichters, profeten, Johannes de Doper en de discipelen twijfelden, en God wees hen niet af, maar ging met hun vragen in gesprek. Twijfel is in de Bijbel niet hetzelfde als ongeloof: het is een worsteling binnen het geloof, en de weg erdoorheen loopt meestal via eerlijk gebed, de Schrift en andere gelovigen.

Leestijd
4 minuten
Bijbelteksten
5 teksten uit 4 boeken
Bijgewerkt

Twijfel in het Oude Testament

Grote delen van het Oude Testament zijn geschreven door mensen die niet begrepen wat God deed. Habakuk opent zijn boek met de vraag hoe lang hij nog moet roepen zonder dat God luistert. Job daagt God uit om te antwoorden. Hun vragen zijn niet weggepoetst, maar bewaard als deel van de Bijbel.

  • Psalm 73:1-17
    “Maar mij aangaande, mijn voeten waren bijna uitgeweken”

    Asaf ziet dat het goddelozen goed gaat en vraagt zich af of zijn trouw aan God wel zin had. De omslag komt 'totdat ik in Gods heiligdommen inging' (vers 17). In Gods nabijheid krijgt hij een ander perspectief, geen snelle verklaring.

  • Psalm 13
    “Hoe lang, HEERE, zult Gij mij steeds vergeten?”

    Vier keer 'hoe lang' in twee verzen. En toch eindigt de psalm met: 'Maar ik vertrouw op Uw goedertierenheid' (vers 6). Twijfel en vertrouwen staan in één gebed. (In Engelse vertalingen is dat vers 5, omdat het opschrift daar niet als vers meetelt.)

Twijfel in het Nieuwe Testament

Ook in het Nieuwe Testament twijfelen juist de mensen die het dichtst bij Jezus staan. Zelfs bij de verschijning van de opgestane Heer: 'En als zij Hem zagen, baden zij Hem aan; doch sommigen twijfelden' (Mattheüs 28:17). Jezus stuurt hen direct daarna op pad met zijn opdracht.

  • Mattheüs 11:2-11
    “Zijt Gij Degene, Die komen zou, of verwachten wij een anderen?”

    Johannes de Doper, die Jezus eerder aanwees als 'het Lam Gods', zit gevangen en begint te twijfelen. Jezus stuurt geen verwijt terug, maar bewijs: blinden zien, doven horen. En direct daarna prijst Hij Johannes voor de menigte (vers 11).

  • Markus 9:14-29
    “Ik geloof, Heere! kom mijn ongelovigheid te hulp.”

    Een wanhopige vader vraagt Jezus om hulp, 'zo Gij iets kunt'. Hij belijdt eerlijk dat zijn geloof gemengd is, en Jezus geneest zijn zoon. Misschien het meest herkenbare gebed van de Bijbel.

  • Johannes 20:24-29
    “Mijn Heere en mijn God!”

    Thomas wil eerst zien en voelen. Jezus komt hem tegemoet met precies wat hij vroeg, en Thomas' twijfel eindigt in de diepste belijdenis van het evangelie. Jezus voegt eraan toe: 'Zalig zijn zij, die niet zullen gezien hebben, en nochtans zullen geloofd hebben.'

Wat de Bijbel niet zegt over twijfel

  • Twijfelen is zonde

    Jezus wees twijfelaars niet af. In Judas 22 roepen de meeste moderne vertalingen op barmhartig te zijn voor wie twijfelt. Twijfel wordt een probleem als je je erdoor van God laat wegdrijven, niet als je ermee naar Hem toe gaat.

  • Jakobus 1:6 zegt dat twijfelaars niets van God krijgen

    Jakobus spreekt over 'een dubbelhartig man' (vers 8), letterlijk: iemand met twee zielen. Het gaat om iemand die God om wijsheid vraagt maar eigenlijk op twee gedachten hinkt - verdeelde trouw, niet iemand die worstelt met vragen en toch bij God blijft aankloppen.

  • Wie twijfelt, heeft nooit echt geloofd

    Thomas was drie jaar met Jezus opgetrokken, en Johannes de Doper had Hem gedoopt. Twijfel komt ook voor bij mensen met een diep en echt geloof.

Hoe ga je om met twijfel?

  1. Maak je vraag concreet

    Twijfel is vaak een wolk. Schrijf op wat je precies betwijfelt: of God bestaat, of Hij goed is, of Hij jou ziet, of een bepaalde leer klopt. Elke vraag vraagt een eigen weg.

  2. Breng het in gebed

    Bid zoals de vader in Markus 9 of de dichter van Psalm 13. God kan je vragen aan.

  3. Lees de getuigen

    Johannes schreef zijn evangelie 'opdat gij gelooft' (Johannes 20:31). Lees het, of 1 Corinthiërs 15 over de opstanding, met je vragen ernaast.

  4. Praat erover

    Twijfel groeit in isolement. Zoek iemand die je vragen serieus neemt: een predikant, een oudere christen, een bijbelkring.

Veelgestelde vragen over twijfel

Mag je als christen twijfelen?

Ja. De Bijbel laat gelovigen zien die twijfelden en door God niet werden afgewezen: Asaf, Johannes de Doper, Thomas. Twijfel is een worsteling binnen het geloof, geen uitsluiting ervan. Belangrijk is wat je ermee doet: ermee naar God toe gaan in plaats van van Hem weg.

Wat is het verschil tussen twijfel en ongeloof?

Twijfel is onzekerheid binnen een relatie: je wilt geloven, maar worstelt. Ongeloof is de keuze om God niet te vertrouwen of Hem af te wijzen. De vader in Markus 9:24 laat het verschil zien: hij twijfelt, maar richt zich tot Jezus.

Hoe ga je om met twijfel over je geloof?

Neem je vragen serieus en stop ze niet weg. Lees de Bijbel, vooral de evangeliën, met die vragen erbij. Bid eerlijk, zoek het gesprek met anderen en lees goede boeken over je vraag. En blijf doen wat het geloof voedt - samenkomen, bidden, lezen - ook als je gevoel achterblijft.

Wat bedoelde Jezus met 'Gij kleingelovige'?

Jezus zegt dit tegen Petrus, die over het water liep en begon te zinken toen hij op de wind lette (Mattheüs 14:31). Maar eerst steekt Jezus 'terstond' zijn hand uit en grijpt hem vast. De vraag komt pas als Petrus veilig is.

Lees de teksten zelf, in hun context

Met een gratis account lees je elk hoofdstuk in de Statenvertaling en andere vertalingen, met commentaar, grondtekst en je eigen notities ernaast.

Gratis account aanmakenBegeleide studies bekijken

Verder lezen

Bijbelcitaten uit de Statenvertaling (publiek domein). Verwijzingen volgen de versnummering van de Statenvertaling; in sommige andere vertalingen, vooral Engelse, wijkt de nummering van psalmverzen af.