BijbelStudieBijbelStudie

Oude Testament · boek 9 van 66

1 Samuël

Israël vraagt om een koning als de andere volken, en krijgt eerst Saul en dan David.

Genre
Geschiedenis
Omvang
31 hoofdstukken
Kernverzen
1 Samuël 2:1-10 · 1 Samuël 8:7 · 1 Samuël 15:22 · 1 Samuël 16:7

Waar gaat 1 Samuël over?

1 Samuël gaat over de overgang van de tijd van de richters naar het koningschap in Israël. Het vertelt over de profeet Samuël, over Saul als eerste koning die door ongehoorzaamheid wordt verworpen, en over de jonge David die gezalfd wordt en moet vluchten.

1 Samuël is het scharnier tussen de richters en het koningschap. Het begint klein: een kinderloze vrouw, Hanna, die in Silo zo hartstochtelijk bidt dat de priester haar voor dronken aanziet. Haar zoon Samuël wordt de laatste richter en de profeet die twee koningen zal zalven.

Het volk vraagt om een koning 'gelijk al de volken'. Samuël waarschuwt precies wat dat gaat kosten - dienstplicht, belasting, onteigening - en het volk wil het toch. Saul begint veelbelovend en loopt vast op ongehoorzaamheid; het oordeel in 15:22 is de scherpste zin van het boek: 'zie, gehoorzamen is beter dan slachtoffer'.

Daarna verschuift het licht naar David: gezalfd als jongste zoon, held tegen Goliath, en vervolgens jarenlang opgejaagd door de koning die hij twee keer had kunnen doden en twee keer spaart. Het boek eindigt met Sauls dood op de Gilboa, en met David nog niet op de troon.

Wie schreef 1 Samuël?

1 Samuël is anoniem. De joodse traditie zegt dat Samuël het begin schreef en dat de profeten Nathan en Gad het werk voltooiden, met een beroep op 1 Kronieken 29:29.

Samuël kan het boek niet helemaal zelf geschreven hebben: zijn dood wordt al in 25:1 vermeld. De opmerking dat Ziklag tot op dezen dag aan de koningen van Juda toebehoort (27:6), veronderstelt dat Juda al eigen koningen had, dus na de scheuring van het rijk. In de Hebreeuwse Bijbel vormen 1 en 2 Samuël één boek; de splitsing komt uit de Griekse vertaling. Moderne onderzoekers zien er een samenstelling in van oudere verhalen, zoals een verhaal over de ark en een verhaal over Davids opkomst.

Wanneer is 1 Samuël geschreven?

De gebeurtenissen spelen ongeveer tussen 1100 en 1010 v.Chr. Conservatieve uitleggers laten het boek kort na de scheuring van het rijk (rond 930 v.Chr.) zijn vorm krijgen; veel critici denken aan een eindredactie in de 7e of 6e eeuw v.Chr.

Israël werd in deze tijd bedreigd door de Filistijnen, die de kustvlakte beheersten en het smeden van ijzer in handen hielden (13:19-22). Het heiligdom stond in Silo, bij de ark, tot die in de strijd verloren ging. De roep om een koning kwam dus niet uit de lucht vallen: het volk wilde een aanvoerder die voor hen uit ten strijde trok (8:20). De vraag van het boek is of die koning Gods koningschap zou erkennen of vervangen.

Opbouw van 1 Samuël

  1. 1 Samuël 1-7Samuël

    Hanna, onvruchtbaar en gekrenkt, bidt in Silo om een zoon en belooft hem aan de HEERE. Haar lofzang bezingt de God die nederigen verhoogt. De jonge Samuël hoort 's nachts Gods stem, terwijl het huis van Eli ten onder gaat aan de zonden van zijn zonen. De ark wordt door de Filistijnen buitgemaakt, maar brengt hun alleen rampen. Bij Eben-Haëzer belijdt Samuël: 'Tot hiertoe heeft de HEERE ons geholpen' (7:12).

  2. 1 Samuël 8-15Saul

    De oudsten vragen om een koning, en God zegt tegen Samuël dat het volk niet hem, maar God als Koning verwerpt (8:7). Toch geeft Hij hun een koning. Saul, lang en knap, wordt in het geheim gezalfd en bevrijdt Jabes in Gilead. Maar bij Gilgal brengt hij zelf het offer omdat Samuël te lang wegblijft, en na de strijd tegen Amalek spaart hij wat vernietigd moest worden. God verwerpt hem als koning.

  3. 1 Samuël 16-20David gezalfd

    Samuël zalft in Bethlehem de jongste zoon van Isaï, de herder die niemand had meegeteld. David komt aan het hof als harpspeler voor de gekwelde Saul en verslaat Goliath in de naam van de HEERE der heirscharen. Het volk bejubelt hem, Saul wordt jaloers en probeert hem te doden. Jonathan, de kroonprins, sluit een verbond van vriendschap met David en waarschuwt hem met pijlen in het veld dat hij moet vluchten.

  4. 1 Samuël 21-31David op de vlucht

    David leeft jarenlang als voortvluchtige, eerst in de spelonk van Adullam met een groep verschoppelingen, later zelfs bij de Filistijnen. Twee keer heeft hij Saul in zijn macht en spaart hij hem, omdat hij de gezalfde van de HEERE niet wil aanraken. Abigaïl weerhoudt hem van bloedvergieten. Saul raadpleegt ten einde raad een waarzegster in Endor en sneuvelt met zijn zonen op de Gilboa.

Kernthema's in 1 Samuël

God ziet het hart

Het koningschap draait in dit boek niet om uiterlijk of kracht. Saul steekt met zijn schouders boven iedereen uit (9:2), maar bij de zalving van David zegt God dat de mens aanziet wat voor ogen is, en de HEERE het hart (16:7). Daardoor worden kleine en onverwachte mensen de hoofdpersonen: Hanna, Samuël, David.

Gehoorzamen is beter dan offeren

Saul verliest zijn koningschap niet door gebrek aan godsdienst, maar door selectieve gehoorzaamheid. Hij offert wel, maar doet niet wat God zei. Samuëls antwoord is scherp: 'gehoorzamen is beter dan slachtoffer' (15:22). Uiterlijke vroomheid vervangt geen hart dat luistert.

Gods Koning en de koning van Israël

De vraag om een koning is een verwerping van God als Koning (8:7), en toch zet God het koningschap in voor Zijn plan. Hanna profeteert al over Gods Gezalfde (2:10), nog voordat Israël een koning heeft. Een koning regeert in dit boek alleen goed als hij zelf onder God buigt.

Bekende gedeelten uit 1 Samuël

  • Het gebed en de lofzang van Hanna

    1 Samuël 1-2

    Een kinderloze vrouw stort haar hart uit voor God en zingt later van de God die armen uit het stof opricht.

  • De roeping van Samuël

    1 Samuël 3

    Spreek, want Uw knecht hoort: een jongen leert in de nacht Gods stem herkennen.

  • Het volk wil een koning

    1 Samuël 8

    De vraag om een koning zoals alle volken hebben, en Samuëls waarschuwing wat dat gaat kosten.

  • De zalving van David

    1 Samuël 16

    De jongste zoon wordt bij de schapen weggehaald, en God kiest juist hem.

  • David en Goliath

    1 Samuël 17

    Een herdersjongen met een slinger tegenover een gepantserde reus, in de naam van de God die Goliath had gehoond.

  • David spaart Saul

    1 Samuël 24

    In een spelonk bij En-Gedi snijdt David alleen een slip van Sauls mantel af, en zelfs dat knaagt aan zijn geweten.

1 Samuël in het geheel van de Bijbel

1 Samuël verbindt de tijd van de richters met die van de koningen. Samuël is de laatste richter en de eerste in een lange rij profeten die koningen aanspreken. Verschillende psalmen horen volgens hun opschrift bij deze periode, zoals Psalm 34, 52, 54, 56, 57 en 59, uit de tijd dat David op de vlucht was.

In het Nieuwe Testament klinkt de lofzang van Hanna door in die van Maria (Lukas 1:46-55): beiden bezingen de God die machtigen onttroont en nederigen verhoogt. Jezus beroept Zich op David, die in nood de toonbroden at (Markus 2:25-26). Paulus vat de geschiedenis samen met Gods woord dat Hij in David een man naar Zijn hart vond (Handelingen 13:22). David, de gezalfde uit Bethlehem, wijst vooruit naar de grote Zoon van David.

Studievragen bij 1 Samuël

  1. Lees het lied van Hanna (2:1-10) en vergelijk het met het Magnificat in Lukas 1. Wat valt op?

  2. Wat zegt Samuël dat een koning gaat doen (hoofdstuk 8), en klopt dat later?

  3. David spaart Saul twee keer. Wat is zijn motief, en wat zegt dat over hoe hij het koningschap ziet?

1 Samuël lezen

Lees 1 Samuël als drie levensverhalen die in elkaar grijpen: Samuël, Saul en David. Houd bij elk personage bij hoe het omgaat met Gods woord. Het boek leest als een roman, dus neem grotere stukken tegelijk, bijvoorbeeld hoofdstuk 16 tot en met 20 in één keer. Lees de psalmen uit Davids vluchttijd naast de hoofdstukken waar ze bij horen.

De 31 hoofdstukken van 1 Samuël

  1. 1 Samuël 1
  2. 1 Samuël 2
  3. 1 Samuël 3
  4. 1 Samuël 4
  5. 1 Samuël 5
  6. 1 Samuël 6
  7. 1 Samuël 7
  8. 1 Samuël 8
  9. 1 Samuël 9
  10. 1 Samuël 10
  11. 1 Samuël 11
  12. 1 Samuël 12
  13. 1 Samuël 13
  14. 1 Samuël 14
  15. 1 Samuël 15
  16. 1 Samuël 16
  17. 1 Samuël 17
  18. 1 Samuël 18
  19. 1 Samuël 19
  20. 1 Samuël 20
  21. 1 Samuël 21
  22. 1 Samuël 22
  23. 1 Samuël 23
  24. 1 Samuël 24
  25. 1 Samuël 25
  26. 1 Samuël 26
  27. 1 Samuël 27
  28. 1 Samuël 28
  29. 1 Samuël 29
  30. 1 Samuël 30
  31. 1 Samuël 31
Begin bij 1 Samuël 11 Samuël bestuderen

Of bestudeer alleen 1 Samuël 1

1 Samuël in "Wat zegt de Bijbel over..."

Wat zegt de Bijbel over gebed?Wat zegt de Bijbel over gebed? Hoe Jezus leerde bidden, wat de Psalmen je leren, of God elk gebed verhoort en hoe je zelf begint met bidden.Wat zegt de Bijbel over vriendschap?Wat zegt de Bijbel over vriendschap? David en Jonathan, Ruth en Naomi, wat Spreuken zegt over vrienden en wat het betekent dat Jezus ons vrienden noemt.

Lees verder na 1 Samuël

RichterenDe chaos zonder koning waar het volk in 1 Samuël uit wil.2 SamuëlHet vervolg: David wordt koning over Juda en daarna over heel Israël.PsalmenLiederen die David volgens de opschriften schreef toen hij op de vlucht was.Alle 66 bijbelboekenHet overzicht van Genesis tot Openbaring.