Nieuwe Testament · boek 45 van 66
Romeinen
Het evangelie als de kracht Gods tot zaligheid, voor Jood en Griek.
- Genre
- Brief
- Omvang
- 16 hoofdstukken
- Kernverzen
- Romeinen 1:16 · Romeinen 3:23-24 · Romeinen 8:1 · Romeinen 8:38-39 · Romeinen 12:2
Waar gaat Romeinen over?
Romeinen gaat over het Evangelie van Jezus Christus als Gods kracht tot redding: iedereen is schuldig, maar wie gelooft, wordt uit genade gerechtvaardigd. Paulus werkt uit wat dat betekent voor het nieuwe leven, voor Israël en voor de omgang in de gemeente.
Romeinen is de meest systematische brief van Paulus, geschreven aan een gemeente die hij nog nooit heeft bezocht. Hij wil naar Spanje en zoekt in Rome een uitvalsbasis; daarom zet hij hier zorgvuldiger dan elders uiteen wat hij eigenlijk verkondigt.
De opbouw is helder. Eerst de diagnose: heidenen én Joden staan schuldig, 'zij hebben allen gezondigd, en derven de heerlijkheid Gods' (1-3). Dan de kern: gerechtigheid uit geloof, met Abraham als kroongetuige, en de vrede met God die daaruit volgt (3-5). Dan het leven dat erop volgt: gestorven aan de zonde, worstelend met de wet, levend door de Geest, uitlopend op hoofdstuk 8 met zijn slot dat niets ons kan scheiden van de liefde van God.
De hoofdstukken 9 tot 11 gaan over de vraag die Paulus geen rust laat: wat met Israël? Vanaf 12 wordt het praktisch - de gemeente als lichaam, de omgang met de overheid, en het lange geduld met wie zwak is in het geloof.
Wie schreef Romeinen?
Paulus. Hij noemt zichzelf in het eerste vers als afzender, en vrijwel niemand betwijfelt dat hij de brief schreef.
Paulus was een Farizeeër uit Tarsen die de gemeente eerst vervolgde en na zijn ontmoeting met Christus apostel van de heidenen werd. Aan het slot groet Tertius, die de brief op schrift stelde (16:22), en noemt Paulus zijn gastheer Gajus. Over de echtheid van de brief bestaat nauwelijks discussie. Wel is besproken of hoofdstuk 16, met zijn lange lijst groeten, oorspronkelijk bij de brief hoorde; de meeste uitleggers nemen aan van wel.
Wanneer is Romeinen geschreven?
Waarschijnlijk in de winter van 56-57 n.Chr., in Korinthe, aan het eind van Paulus' derde zendingsreis en kort voordat hij met de collecte naar Jeruzalem reisde.
Paulus had het Evangelie verkondigd van Jeruzalem tot Illyrikum en wilde via Rome door naar Spanje (15:19-24). Eerst bracht hij de gaven van Macedonië en Achaje naar de armen in Jeruzalem (15:25-26). De gemeente in Rome bestond uit Joodse en heidense gelovigen. Keizer Claudius had rond 49 n.Chr. Joden uit Rome verdreven (Handelingen 18:2), en na hun terugkeer moesten beide groepen opnieuw samenleven. Dat helpt verklaren waarom de brief zoveel aandacht heeft voor Jood en Griek.
Opbouw van Romeinen
Romeinen 1-3Allen schuldig
Paulus stelt zich voor als dienstknecht van Jezus Christus en noemt het Evangelie waarvoor hij zich niet schaamt. Daarna laat hij zien dat heidenen God kennen uit de schepping maar Hem niet eren, en dat Joden de wet hebben maar haar niet houden. Hij sluit af met een reeks aanhalingen uit de Psalmen en Jesaja: 'Er is niemand rechtvaardig, ook niet één' (3:10).
Romeinen 3-5Rechtvaardiging
Vanaf 3:21 klinkt het maar nu: een gerechtigheid van God buiten de wet om, geschonken door het geloof in Jezus Christus, Die God tot een verzoening heeft voorgesteld. Hoofdstuk 4 laat met Abraham en David zien dat dit geen nieuwe leer is. Hoofdstuk 5 beschrijft de vruchten: vrede met God, een hoop die niet beschaamt, en Christus als het nieuwe hoofd tegenover Adam.
Romeinen 6-8Leven door de Geest
Moeten we dan in de zonde blijven, zodat de genade groter wordt? Paulus antwoordt met de doop: wie met Christus gestorven is, leeft voor God. Hoofdstuk 7 beschrijft de pijnlijke strijd van iemand die het goede wil maar het kwade doet. Hoofdstuk 8 opent met de zekerheid dat er geen verdoemenis is voor wie in Christus Jezus zijn, en eindigt in een lofzang op Gods onverbrekelijke liefde.
Romeinen 9-11Israël
Paulus heeft grote droefheid om zijn volksgenoten die Christus afwijzen. Hij laat zien dat Gods woord niet heeft gefaald, omdat God vrij verkiest, maar ook dat Israël zelf verantwoordelijk is voor zijn ongeloof. God heeft Zijn volk niet verstoten: er is een overblijfsel, en Paulus zegt dat geheel Israël zalig zal worden (11:26), een tekst waarover uitleggers verschillend denken. Het blok eindigt in aanbidding.
Romeinen 12-16Het geleefde geloof
Vanwege Gods ontfermingen vraagt Paulus de gelovigen hun lichaam te stellen tot een levend offer. Hij spreekt over de verscheidenheid van gaven, over liefde die het kwade met het goede overwint, over onderdanigheid aan de overheid en over geduld met wie zwak is in het geloof. Na zijn reisplannen volgt een lange lijst met namen, waaronder opvallend veel vrouwen die in de gemeente dienden.
Kernthema's in Romeinen
Rechtvaardiging door het geloof
Het hart van de brief is dat een mens niet rechtvaardig wordt door werken van de wet, maar door het geloof in Christus, uit genade (3:24-28). God rekent de gerechtigheid toe, zoals Hij bij Abraham deed (4:3). Deze leer werd in de Reformatie opnieuw ontdekt en staat sindsdien centraal in de protestantse kerken.
Zekerheid in Christus
Hoofdstuk 8 behoort tot de meest troostrijke hoofdstukken van de Bijbel. De Geest getuigt met onze geest dat wij kinderen van God zijn (8:16), alle dingen werken mee ten goede voor wie God liefhebben (8:28), en niets kan ons scheiden van Zijn liefde in Christus Jezus (8:38-39).
Eén gemeente van Jood en heiden
Paulus schrijft steeds over de Jood eerst en ook de Griek (1:16; 2:9-10). Hij waarschuwt heidense gelovigen niet te roemen tegen de natuurlijke takken van de olijfboom (11:18), en roept beide groepen op elkaar aan te nemen, zoals Christus hen heeft aangenomen (15:7).
Bekende gedeelten uit Romeinen
Niet beschaamd
Romeinen 1Paulus schaamt zich het Evangelie niet, want daarin wordt Gods gerechtigheid geopenbaard, uit geloof tot geloof (1:16-17).
Allen hebben gezondigd
Romeinen 3De diagnose en het medicijn in één hoofdstuk: niemand is rechtvaardig, maar God rechtvaardigt om niet, door de verlossing in Christus Jezus.
Adam en Christus
Romeinen 5Door één mens kwam de zonde in de wereld, en door één Mens komen genade en leven.
Niets kan ons scheiden
Romeinen 8Van het leven door de Geest naar de lofzang dat dood noch leven ons kan scheiden van de liefde van God.
Een levend offer
Romeinen 12'Wordt dezer wereld niet gelijkvormig; maar wordt veranderd door de vernieuwing uws gemoeds' (12:2).
Romeinen in het geheel van de Bijbel
Romeinen staat vol met het Oude Testament; Paulus haalt het tientallen keren aan. Zijn kerntekst komt uit Habakuk 2:4, de rechtvaardige zal uit het geloof leven (1:17), en zijn kroongetuige is Abraham uit Genesis 15. Zo laat hij zien dat het Evangelie geen breuk is met de Schrift, maar de vervulling ervan.
In de kerkgeschiedenis heeft geen brief meer invloed gehad. Augustinus kwam tot bekering bij Romeinen 13, Luther vond in 1:17 de sleutel tot het Evangelie, en de Heidelbergse Catechismus volgt in zijn drieslag van ellende, verlossing en dankbaarheid dezelfde lijn als deze brief. Galaten behandelt dezelfde thema's korter en feller.
Studievragen bij Romeinen
Volg het woord 'gerechtigheid' door de eerste vijf hoofdstukken. Wat betekent het telkens?
Wat is het verband tussen hoofdstuk 6 en hoofdstuk 7 - waarom volgt de worsteling ná de bevrijding?
Hoe gebruikt Paulus het beeld van de olijfboom in hoofdstuk 11, en waartegen waarschuwt hij daarmee?
Romeinen lezen
Lees Romeinen niet in één keer, maar in vijf etappes volgens de opbouw hierboven, en vat na elke etappe het betoog in een paar zinnen samen. Let op de vragen die Paulus zichzelf stelt, zoals wat zullen wij dan zeggen; daar neemt zijn redenering telkens een nieuwe wending. Wie het zwaar vindt, begint met hoofdstuk 5 tot en met 8.