Oude Testament · boek 15 van 66
Ezra
Terug uit ballingschap: eerst het altaar, dan de tempel, dan de wet.
- Genre
- Geschiedenis
- Omvang
- 10 hoofdstukken
- Kernverzen
- Ezra 1:2-3 · Ezra 3:11-12 · Ezra 7:10 · Ezra 9:6
Waar gaat Ezra over?
Ezra gaat over de terugkeer van de Joden uit de Babylonische ballingschap en de herbouw van de tempel in Jeruzalem. In de tweede helft komt de schriftgeleerde Ezra met een nieuwe groep terug om het volk opnieuw naar de wet van God te laten leven.
Ezra opent met het edict van Kores, de Perzische koning die de ballingen laat terugkeren. Het boek beschrijft twee golven: eerst een groep onder Zerubbabel die het altaar herstelt en aan de tempel begint, ruim tachtig jaar later een groep onder de schriftgeleerde Ezra.
De herbouw gaat niet vanzelf. Buren bieden hulp aan, worden geweigerd, en dwarsbomen het werk vervolgens via de Perzische administratie tot het bouwen jaren stilligt. Pas als de profeten Haggaï en Zacharia optreden komt het weer op gang, en in 516 v.Chr. staat de tweede tempel er.
Het slot is ongemakkelijk. Ezra ontdekt dat teruggekeerden gemengde huwelijken hebben gesloten met de omringende volken, scheurt zijn kleed en leidt een pijnlijke scheiding. Wie dit gedeelte bestudeert doet er goed aan de context te wegen: een minuscule gemeenschap die vreest opnieuw op te gaan in de volken, en het boek Ruth dat vlakbij in dezelfde Bijbel een Moabitische in de stamboom van David zet.
Wie schreef Ezra?
Het boek noemt geen schrijver, maar de hoofdstukken 7 tot en met 9 zijn grotendeels in de ik-vorm van Ezra geschreven. De joodse traditie beschouwt Ezra als de schrijver van het boek, en ook van Kronieken.
Ezra was priester, een nakomeling van Aäron, en een vaardig schriftgeleerde in de wet van Mozes (7:6). Het boek gebruikt veel documenten: lijsten van teruggekeerden, brieven aan en van Perzische koningen, en een koninklijke volmacht. Een deel van de tekst staat in het Aramees (4:8-6:18 en 7:12-26), de diplomatieke taal van het Perzische rijk. In de Hebreeuwse Bijbel vormden Ezra en Nehemia oorspronkelijk één boek.
Wanneer is Ezra geschreven?
Ezra is waarschijnlijk geschreven in de 5e of 4e eeuw v.Chr. De gebeurtenissen lopen van het bevel van Kores in 538 v.Chr. tot Ezra's eigen komst naar Jeruzalem, traditioneel gedateerd in 458 v.Chr.
Babel was in 539 v.Chr. gevallen voor de Perzen, en Kores liet volken terugkeren naar hun land en hun heiligdommen. Een kleine groep Joden maakte de reis, maar het land was verwoest en de buren waren wantrouwig. Tussen hoofdstuk 6 en 7 liggen bijna zestig jaar, waarin ook het verhaal van Esther zich afspeelt. De eerste lezers waren de nakomelingen van die terugkeerders, die moesten weten waarom hun volk een eigen gemeenschap rond de wet van God moest blijven.
Opbouw van Ezra
Ezra 1-2De terugkeer
Kores geeft opdracht het huis van de HEERE te herbouwen, en wie wil, mag terug. De buren geven zilver, goud en vee mee, en Kores geeft de tempelvaten terug die Nebukadnezar had meegenomen. Hoofdstuk 2 somt de terugkeerders op per familie en woonplaats. Zo'n lijst zegt: deze mensen hebben de stap gezet, en ze worden bij name genoemd.
Ezra 3-6De tempel
Eerst het altaar, dan het Loofhuttenfeest en daarna het fundament, met gejuich en geween door elkaar. Als de terugkeerders de hulp van hun buren afwijzen, zetten die de Perzische bestuurders tegen het werk op, en het bouwen ligt jaren stil. Door de prediking van Haggaï en Zacharia wordt het hervat, en een zoektocht in de archieven bevestigt het oude bevel van Kores. De tempel wordt ingewijd en het volk viert Pascha.
Ezra 7-8Ezra komt
Ezra krijgt van de Perzische koning volmacht om het volk te onderwijzen en rechters aan te stellen. Hij verzamelt een groep, zoekt Levieten voor de tempeldienst en roept een vasten uit bij de rivier Ahava. Hij schaamt zich de koning om een escorte te vragen, omdat hij gezegd had dat de hand van God is over allen die Hem zoeken. De reis van vier maanden verloopt veilig.
Ezra 9-10De hervorming
Leiders melden dat veel teruggekeerden, ook priesters en Levieten, vrouwen hebben getrouwd uit volken die hun eigen gruwelen dienden. Ezra zit verslagen tot het avondoffer en bidt dan een gebed waarin hij zich één maakt met de schuld van het volk. Het volk komt in de stromende regen bijeen en belijdt, en een commissie behandelt de gevallen een voor een. Het boek eindigt met een lijst van namen.
Kernthema's in Ezra
Gods hand in de geschiedenis
Het boek begint ermee dat de HEERE de geest van Kores verwekte (1:1), en Ezra noteert telkens dat de goede hand van zijn God over hem was (7:9; 8:18). Heidense koningen, archieven en brieven worden werktuigen in Gods hand om Zijn volk en Zijn huis te herstellen.
Het Woord in het midden
Ezra had zijn hart erop gericht de wet van de HEERE te onderzoeken, te doen en Israël te leren (7:10). Die volgorde is kenmerkend: eerst zelf lezen, dan gehoorzamen, dan anderen onderwijzen. Het herstel van Israël is uiteindelijk geen bouwproject, maar een terugkeer naar Gods Woord.
Heiligheid en trouw
De kwestie van de gemengde huwelijken (hoofdstuk 9-10) draait in de tekst zelf om trouw aan de HEERE: de zorg was dat het volk opnieuw zou gaan leven naar de gruwelen van de omringende volken (9:1, 14). Een klein volk moest leren wat het betekende om apart gezet te zijn voor God.
Bekende gedeelten uit Ezra
Het bevel van Kores
Ezra 1Een heidense koning verklaart dat de God van de hemel hem opdroeg een huis in Jeruzalem te bouwen.
Gejuich en geween
Ezra 3Bij het leggen van het fundament klinken lofzang en huilen zo door elkaar dat niemand ze kan onderscheiden.
De inwijding van de tweede tempel
Ezra 6Na jaren van stilstand staat het huis er, en het volk viert het Pascha met blijdschap.
Ezra's voornemen
Ezra 7De schriftgeleerde die zijn hart erop richtte de wet te onderzoeken, te doen en te leren.
Vasten bij de Ahava
Ezra 8Liever vasten en bidden om een veilige reis dan de koning om soldaten vragen.
Ezra's schuldbelijdenis
Ezra 9Een gebed waarin een leider niet over zij spreekt maar over wij, en de schuld van het volk tot de zijne maakt.
Ezra in het geheel van de Bijbel
Ezra sluit aan op het slot van 2 Kronieken, dat met hetzelfde bevel van Kores eindigt. Het boek laat zien hoe uitkomt wat Jeremia had aangekondigd: na zeventig jaar zou God Zijn volk terugbrengen (Jeremia 29:10; Ezra 1:1). De profeten Haggaï en Zacharia horen in dezelfde jaren thuis, en Nehemia zet het verhaal voort.
De tweede tempel, waarbij de ouderen huilden omdat hij zo bescheiden was, is dezelfde tempel die, later door Herodes verfraaid, de plaats werd waar de Heere Jezus onderwees. Haggaï had beloofd dat de heerlijkheid van dit laatste huis groter zou zijn dan die van het eerste (Haggaï 2). Christenen hebben daarin van oudsher een verwijzing gezien naar de komst van Christus in die tempel.
Studievragen bij Ezra
In 3:12 huilen de oudsten terwijl anderen juichen. Waarom?
Wat zegt 7:10 over de volgorde waarin Ezra met de wet omging?
Hoe bidt Ezra in hoofdstuk 9 over zonde die niet de zijne is?
Ezra lezen
Let bij het lezen op de tijdsprongen: tussen hoofdstuk 6 en 7 zit bijna een mensenleven, en hoofdstuk 4 springt vooruit naar latere tegenstand voordat het verhaal terugkeert. Lees Haggaï naast de hoofdstukken 5 en 6, en lees daarna direct Nehemia. Het gebed in hoofdstuk 9 is het hart van het boek; lees het langzaam en hardop.