Nieuwe Testament · boek 54 van 66
1 Timotheüs
Hoe je je gedraagt in het huis Gods.
- Genre
- Brief
- Omvang
- 6 hoofdstukken
- Kernverzen
- 1 Timotheüs 1:15 · 1 Timotheüs 4:12 · 1 Timotheüs 6:6 · 1 Timotheüs 6:10
Waar gaat 1 Timotheüs over?
1 Timotheüs is een brief van Paulus aan zijn medewerker Timotheüs in Efeze. Hij geeft aanwijzingen tegen dwaalleer en over het leven in de gemeente: gebed, ambtsdragers, weduwen, geld en de persoonlijke godsvrucht van een jonge voorganger.
1 Timotheüs is een handleiding voor een jonge medewerker die in Efeze is achtergebleven met een lastige opdracht: er zijn leraren die zich verliezen in fabels en geslachtsregisters, en die de wet gebruiken zonder te weten waarvoor die dient.
De brief wisselt daarom tussen correctie van die leer en heel praktische regels: hoe er gebeden wordt, welke eisen aan opzieners en diakenen worden gesteld, hoe met weduwen en ouderen wordt omgegaan, hoe slaven en meesters zich verhouden.
Het bekendste slot gaat over geld: 'de geldgierigheid is een wortel van alle kwaad'. Let op de precieze formulering - niet het geld zelf maar de gierigheid, en niet dé wortel maar een wortel. Daarnaast staat de opdracht aan de rijken: rijk te zijn in goede werken, mededeelzaam, gaarne meedelende.
Wie schreef 1 Timotheüs?
Volgens de brief zelf Paulus (1:1). De kerk heeft dat eeuwenlang aanvaard; veel moderne wetenschappers menen echter dat de drie pastorale brieven later door een leerling van Paulus geschreven zijn.
De twijfel rust op woordgebruik, op de ontwikkelde gemeenteorde met opzieners en diakenen, en op reizen die niet in Handelingen passen. Verdedigers van Paulus' auteurschap, onder wie de meeste orthodox-protestantse uitleggers, wijzen erop dat de brief persoonlijk is, dat een ander onderwerp om andere woorden vraagt, en dat Paulus na zijn eerste gevangenschap in Rome mogelijk vrijkwam en opnieuw reisde. Ook een secretaris kan de stijl beïnvloed hebben.
Wanneer is 1 Timotheüs geschreven?
Als Paulus de schrijver is, waarschijnlijk tussen 62 en 65 n.Chr., na een eerste vrijlating in Rome. Wie uitgaat van een leerling, dateert de brief aan het eind van de eerste eeuw of later.
Paulus had Timotheüs in Efeze achtergelaten toen hij zelf naar Macedonië reisde (1:3). Timotheüs kwam uit Lystra, was de zoon van een joodse moeder en een Griekse vader (Handelingen 16:1) en reisde al jaren met Paulus mee. Nu moest hij zelfstandig optreden in een gemeente met oudere leden en eigenzinnige leraren. Paulus had de oudsten van Efeze al gewaarschuwd dat uit hun eigen kring mannen zouden opstaan die verkeerde dingen spreken (Handelingen 20:30).
Opbouw van 1 Timotheüs
1 Timotheüs 1Tegen de dwaalleer
Timotheüs moet sommigen gebieden geen andere leer te brengen. Het doel van het gebod is liefde uit een rein hart, een goed geweten en een ongeveinsd geloof. Paulus vertelt daarbij zijn eigen verhaal: hij was een lasteraar en vervolger, maar ontving barmhartigheid, als voorbeeld van Christus' lankmoedigheid voor wie na hem zouden geloven. Het hoofdstuk eindigt met de opdracht de goede strijd te strijden.
1 Timotheüs 2-3In de gemeente
Eerst het gebed: voor alle mensen, ook voor koningen en overheden, omdat God wil dat alle mensen zalig worden. Dan volgen richtlijnen voor mannen en vrouwen in de samenkomst, waarover uitleggers tot vandaag verschillend denken. Hoofdstuk 3 noemt de vereisten voor opzieners en diakenen, en eindigt met de gemeente als pilaar en vastigheid der waarheid en een korte belijdenis over Christus.
1 Timotheüs 4-5Timotheüs zelf
Paulus waarschuwt voor een leer die huwelijk en voedsel verbiedt, terwijl alles wat God geschapen heeft goed is als het met dankzegging ontvangen wordt. Timotheüs moet zich oefenen in godzaligheid, een voorbeeld zijn en aanhouden met lezen, vermanen en leren. Hoofdstuk 5 geeft richtlijnen voor de omgang met ouderen en jongeren, de zorg voor weduwen, en de eer en tucht van ouderlingen.
1 Timotheüs 6Geld en godzaligheid
Slaven worden opgeroepen hun heren te eren, zodat de leer niet gelasterd wordt. Daarna ontmaskert Paulus wie de godsdienst als bron van winst ziet. Tevredenheid is het echte gewin, want wij hebben niets in de wereld gebracht en kunnen er niets uit meenemen. Timotheüs moet vluchten voor de liefde tot geld, het eeuwige leven grijpen en het hem toevertrouwde pand bewaren.
Kernthema's in 1 Timotheüs
Gezonde leer
De uitdrukking 'gezonde leer' (1:10) is kenmerkend voor de pastorale brieven. Leer is niet vrijblijvend: wat je gelooft, maakt geestelijk gezond of ziek. Daarom moet Timotheüs dwaalleraars tegenspreken en acht geven op zichzelf en op de leer, want zo behoudt hij zichzelf en zijn hoorders (4:16).
De huishouding van God
Paulus schrijft opdat Timotheüs weet hoe men moet verkeren in de gemeente van de levende God (3:15). Gebed, ambt, zorg voor weduwen en respect voor ouderen horen bij de ordening van die gemeenschap. Orde dient hier de waarheid en de zwakken, niet de macht van enkelen.
Eén Middelaar
Midden in praktische aanwijzingen staat een kernzin van het Nieuwe Testament: 'er is een God, er is ook een Middelaar Gods en der mensen, de Mens Christus Jezus; Die Zichzelven gegeven heeft tot een rantsoen voor allen' (2:5-6). Samen met 1:15 laat dit zien dat de gemeenteorde rust op het Evangelie.
Bekende gedeelten uit 1 Timotheüs
Een getrouw woord
1 Timotheüs 1:15Paulus schrijft dat Christus Jezus in de wereld gekomen is, 'om de zondaren zalig te maken, van welke ik de voornaamste ben' (1:15).
Gebed voor alle mensen
1 Timotheüs 2:1-6Voorbede voor overheden, omdat God wil dat alle mensen zalig worden, en er één Middelaar is.
Opzieners en diakenen
1 Timotheüs 3:1-13Een lijst vereisten die vooral over karakter, huisgezin en betrouwbaarheid gaat, en weinig over talent.
De verborgenheid der godzaligheid
1 Timotheüs 3:16Een korte belijdenis in zes regels: geopenbaard in het vlees, gerechtvaardigd in de Geest, opgenomen in heerlijkheid.
Niemand verachte uw jonkheid
1 Timotheüs 4:12Timotheüs moet een voorbeeld zijn in woord, wandel, liefde, geest, geloof en reinheid.
Godzaligheid met vergenoegdheid
1 Timotheüs 6:6-12Tevredenheid als gewin, de waarschuwing tegen geldzucht, en de oproep de goede strijd van het geloof te strijden.
1 Timotheüs in het geheel van de Bijbel
Timotheüs komt in het Nieuwe Testament vaak voor. Handelingen 16 vertelt hoe Paulus hem in Lystra meenam, en hij staat als medeafzender boven zes brieven van Paulus. Paulus stuurde hem naar Korinthe, Thessalonica en Filippi. Deze brief laat zien hoe het werk overgaat van de apostel op een volgende generatie.
Paulus gebruikt ook het Oude Testament. Dat een dorsende os niet gemuilband mag worden (5:18), komt uit Deuteronomium 25:4, en de regel van twee of drie getuigen (5:19) uit Deuteronomium 19:15. In hetzelfde vers noemt hij als Schrift ook een woord dat in Lukas 10:7 staat: 'de arbeider is zijn loon waardig'. Het middelpunt blijft de Christus die in de wereld kwam om zondaren zalig te maken.
Studievragen bij 1 Timotheüs
Welke eisen worden aan een opziener gesteld (3:1-7), en welke daarvan gaan over karakter en welke over vaardigheid?
Wat zegt 6:6-10 precies over geld, en wat zegt het níet?
Hoe moedigt Paulus Timotheüs aan om met zijn jonge leeftijd om te gaan?
1 Timotheüs lezen
Lees de brief met de vraag van 3:15 in gedachten: hoe leeft een gemeente als huis van God? Markeer de korte belijdenissen (1:15; 2:5-6; 3:16) en zie hoe zij de praktische aanwijzingen dragen. Lees de omstreden gedeelten over mannen en vrouwen in hun verband en naast andere teksten, en vergelijk de eisen voor ambtsdragers met Titus 1.